• نویسنده : داریوش پورمند
  • دسته : مباحث عام در فیزیوتراپی
  • تاریخ انتشار : 1395/10/27

گرما درمانی بهتر است یا سرما درمانی؟

اگر بخواهیم به این سوال خیلی کلی پاسخ دهیم:

  • در حالتیکه با یک تورم مشهود مواجه هستید از یخ استفاده کنید.
  • اگر از آسیب شما کمتر از 6 هفته گذشته است از یخ استفاده کنید.
  • اگر با گرفتگی یا سفتی عضله مواجه هستید از گرما استفاده کنید.

   

گرما درمانی

گرما درمانی از بکارگیری یک بطری یا کیسه آب گرم، حمام آب گرم تا تجهیزات فیزیوتراپی همچون اولتراسوند و دیاترمی موج کوتاه را در بر می گیرد.
افزایش درجه حرارت بافت باعث گشادی موضعی رگهای خونی و در نتیجه افزایش خونرسانی و تغذیه بهتر موضع آسیب دیده توسط اکسیژن و مواد مغذی می شود. ثابت شده که گرما برای کاهش درد و تسکین عضلات نیز مفید است. گرما بافتها را انعطاف پذیر نموده و به کاهش سفتی و حرکت راحتتر مفاصل کمک می نماید.
برای آسیب های قدیمی (بیش از 6 هفته) هنگامیکه التهاب و تورم اولیه برطرف شد، گرما درمانی مناسب است. گرما همچنین برای سفتی مفاصل (مانند آرتریت) و اسپاسم های عضلانی مناسب است.
برای استفاده از پک گرم یا بطری آب گرم آنرا در یک حوله مرطوب بپیچید تا گرما بهتر به بافت نرم نفوذ کند. برای حدود 20 دقیقه آنرا نگاه دارید. اما بعد از 5 دقیقه پوست را کنترل کنید. گرمای بیش از حد مناسب نیست مراقب سوختگی باشید. گرما باید در حدی باشد که احساس آرامش و راحتی نمایید.

سرما درمانی

کاهش درجه حرارت بافت باعث انقباض موضعی عروق و کاهش خونرسانی می شود، که در چند هفته اول پس از وقوع آسیب مفید است، زیرا کاهش جریان خون از تورم و التهاب بیشتر پیشگیری کرده و در تخفیف آن نیز موثر است. علاوه بر آن باعث کاهش درد نیز می شود.
از سرما درمانی ترجیحاً بلافاصله پس از آسیب، به خصوص در ساعات و روزهای اولیه باید استفاده شود. (مواردی مانند پیچ خوردگی مچ پا یا کشیدگی عضلات) تا مادامیکه التهاب و تورم وجود دارد می توان از سرما درمانی استفاده کرد. البته موارد استثناء هم وجود دارد: به عنوان مثال فردی که دچار کمر درد ناگهانی شده ممکن است به تصور اینکه آسیب  تازه است از یخ استفاده کند در حالیکه عضلات کمر در مواجهه با یخ دچار اسپاسم دفاعی می شوند و در چنین مواردی استفاده از گرما بهتر است. تورم و التهاب اطراف ستون فقرات اغلب عمقی بوده و نفوذ گرما در بافت آنقدر زیاد نیست که منجر به بدتر شدن اوضاع شود.
پک سرما را برای استفاده در یک حوله کوچک پیچیده و برای حدود 15 دقیقه استفاده نمایید. می توان با فواصل 30 دقیقه ای این کار را تکرار کرد.

اسپری و ژل

بکارگیری اسپری و ژل های موجود ممکن است در کاهش درد موثر باشد. اما تحقیقات نشان داده درجه حرارت بافت زیر پوست در این حالت خیلی تغییر نکرده و بنابر این اسپری و ژل  در کنترل التهاب و تورم و گرفتگی ها چندان موثر نیستند.
 علاوه بر این محصولات تجاری از این دست اغلب گران تر از پک های گرمایی و سرمایی که قابلیت استفاده مداوم را دارند می باشند.