• نویسنده : مریم نعیمی
  • دسته : دکترای حرفه ای فیزیوتراپی (DPT)
  • تاریخ انتشار : 1395/02/11

ضرورت تدوین چشم انداز و ارزیابی وضعیت حاضر حرفه فیزیوتراپی در ایران

ضرورت تدوین چشم انداز و ارزیابی وضعیت حاضر حرفه فیزیوتراپی در ایران

                                                     

چند سال پیش انجمن فیزیوتراپیست های امریکا (APTA)   اقدام به انتشار یک مستند به منظور بررسی جامع مراقبت های درمانی حرفه فیزیوتراپی در قرن 21 نمود. در این بررسی درباره سابقه تاریخی، نقش، تحصیلات، قوانین مرتبط، استانداردها، هزینه خدمات درمانی  در حوزه فیزیوتراپی و موارد از این دست صحبت شده است.

با توجه به حضور بیش از 77000 فیزیوتراپیست، دستیار و دانشجو در این حوزه در امریکا نیاز به مشارکت این گروه با ارگانها و مجموعه های دولتی و سایر دست اندر کاران در امر مراقبت های درمان برای تنظیم چشم انداز به یک ضرورت بدل گشته است.

البته با توجه به آمار ارائه شده در این چشم انداز و توجه ویژه و روزافزون به حرفه فیزیوتراپی در حوزه بهداشت و درمان در جوامع امروزی، تلاش در جهت تدوین و ارائه یک سند چشم انداز از جانب جامعه فیزیوتراپیست ها و برقراری تعامل سازنده با ارگانهای دولتی و ناظر به منظور پیشبرد اهداف ارائه شده در این سند، تبدیل به یک ضرورت انکار ناپذیر در جوامع پیشرفته گردیده است.

در ادامه به برخی نکات قابل توجه از مضامین این سند اشاره ای اجمالی خواهیم داشت.

ابتدا با یک تعریف جامع از فیزیوتراپی آغاز کنیم: فیزیوتراپیست ها متخصصان مراقبتهای بهداشتی – درمانی هستند که حرکت، فعالیت و سلامت افراد در تمام سنین، به منظور دستیابی به عملکرد و کیفیت زندگی بهینه در کنار تضمین امنیت بیماران بکمک روشهای با بازدهی و اثربخشی بالا را فراهم میکنند. علاوه بر این فیزیوتراپیست ها در ارتقاء سلامت و تندرستی و تناسب اندام و شناسایی عوامل خطر و ارائه خدمات به منظور کاهش سرعت پیشرفت ناتوانی ها مشارکت دارند.

حرفه فیزیوتراپی مدیریت درمان بیماران را متشکل از عناصر ذیل تعریف کرده است: بررسی، ارزیابی، تشخیص، پیش آگهی، مداخله و ارزیابی نتایج. از این طریق فیزیوتراپیست به تعیین خدمات مورد نیاز و توسعه طرح درمانی می پردازد.

به منظور احراز صلاحیت حرفه ای فیزیوتراپیست ها و در پاسخ به پیشرفت های اتفاق افتاده در بخش های پژوهش، فن آوری، علوم و بهداشت و درمان، آموزش فیزیوتراپیست ها در یک دوره 100 ساله از برنامه های آموزش اولیه برای دستیاران اکنون به وضعیت دکتری فیزیوتراپی (DPT) رسیده است.

طوریکه از ابتدای سال 2016 دیگر DPT  تنها سطح مورد نیاز برای ورود به تمامی برنامه های آموزشی فیزیوتراپیستها خواهد بود. در پایان سال 2010 از بین 213 برنامه معتبر 206 مورد DPT را ارائه داده اند و 33800 نفر در سطح DPT-(Entry Level) مشغول بوده اند. (در سال 2015 از 227 برنامه ارائه شده در دانشگاه های امریکا 226 مورد DPT ارائه میدهند. -این آمار بر گرفته از ویکیپدیا و خارج از متن مرجع فوق است )

این برنامه تنها محدود به دانشجویان جدیدالورود نبوده و تنها تا ابتدای سال 2010 بیشتر از 11000 درمانگر با مدارک لیسانس و فوق لیسانس موفق به اخذ درجه ناپیوسته DPT شده اند.

البته بدلیل گستره وسیع دانش فیزیوتراپی و مهارتهای متنوع شرکت در دوره های آموزشی و Clinical fellowship و کسب مهارت ها و تخصص های متنوع از ضروریات این گروه از درمانگر ها در طول دوره فعالیت حرفه ای شان می باشد.

به نظر می رسد برای این گروه تحصیل کرده و ماهر بازار کار قوی و محکمی وجود داشته باشد. در مقاله ای که در مجله Time منتشر شد فیزیوتراپی به عنوان ششمین حرفه ای معرفی شد که در مقابل بحران های اقتصادی ایمن است.

آمار نشان می دهد در فاصله سالهای 2004 تا 2009 تعداد درخواست برای شرکت در برنامه های تحصیلی فیزیوتراپی 110% رشد داشته و اشتغال به تحصیل نیز 45.3% رشد را نشان می دهد.

بر اساس آمار 2009 در بین اعضای APTA  به میزان 68.1% خانم بوده اند، رنج سنی اعضاء تقریباً بتساوی در دامنه 25 تا 54 سال توزیع شده است. 81.7% به صورت تمام وقت مشغول به کار و 16.2% پاره وقت مشغول بوده و 0.5% به دنبال استخدام بوده اند.

بر اساس چشم انداز سال 2020 که در سال 2000 توسط APTA ارائه شد اعلام شده که تا سال 2020 فیزیوتراپی توسط فیزیوتراپیست هایی که دکتری فیزیوتراپی دارند ارائه می شود.

موارد فوق تنها گزینش ناچیزی از محتوای این سند 140 صفحه ای است. اما همین نکات اجمالی موید اهمیت برنامه ریزی و داشتن چشم انداز میان مدت و بلند مدت در جامعه فیزیوتراپیست ها بوده و البته این مهم قابل دستیابی نمی باشد مگر اینکه ارزیابی درستی از وضعیت حاضر این حرفه در جامعه در دست داشته باشیم.